pFrancesco.jpg

NIEUWJAARSTOESPRAAK 2009


Mozes en Aäronkerk, 5 januari 2009

Dames en heren, fijn dat u er bent. Een nieuwjaarsreceptie is een goede gelegenheid elkaar te ontmoeten en elkaar aan te moedigen.
De afgelopen week zijn overal ter wereld mensen massaal samengekomen rond de geboorte van Jesjua Ben Jozef. Jezus, de zoon van Jozef. Met dit Kind, met deze naam, Hij-die-redt, zijn we het nieuwe jaar 2009 binnen getrokken. Mede namens het dekenale team mag ik u opnieuw een “zalig Nieuwjaar” wensen. Vorig jaar, om deze tijd, zeiden we hetzelfde tegen elkaar: veel heil en zegen! 365 dagen zijn voorbij. We kijken terug en we kijken vooruit. Op 1 januari vierden de Romeinen het carnavaleske feest van hun god Janus met zijn twee gezichten: het gezicht van een jongeling en het gezicht van een grijsaard. De een kijkt vooruit, de ander terug. Het beeld van Janus versierde de deur van vele Romeinen.

Zo keken wij de afgelopen dagen twee kanten uit. We keken terug naar het voorbije jaar. Weer een jaar van gerealiseerde, halfgerealiseerde en niet gerealiseerde plannen. Opnieuw werden er mensen geboren, opnieuw moesten wij afscheid nemen. Het is vreemd om op de eerste rij Pater van Kilsdonk niet meer te zien zitten. En vlak voor Kerstmis moesten we ook onverwacht afscheid nemen van Pater Jimmy Verspeek, pastoor van Nes aan de Amstel. En met hen nemen wij zovele andere namen mee naar 2009. We nemen die namen mee. Want wij hebben het oude jaar niet ingewisseld voor een nieuwe. Je kunt je oude agenda wegleggen, een nieuwe kalender ophangen, maar het oude jaar nemen we met ons mee, met zijn prettige en minder prettige momenten. Het nieuwe zal getekend worden door het oude. Wij vieren oud en nieuw en niet oud óf nieuw.

 

Weer 365 dagen voorbij. Wat is tijd? Het afgelopen jaar is de tijd weer snel gegaan. Als je jong bent duurt ’n jaar minstens een eeuwigheid. Het lijkt wel alsof de klok sneller tikt naarmate je ouder wordt. Tijd is een wonderlijk gegeven als je erover nadenkt. Je hebt er nooit genoeg van en soms lijkt-ie ook weer te kruipen. Intrigerend! Vaste rituelen helpen ons om te gaan met het ongrijpbare, maar dwingende verschijnsel tijd. De afwisseling van dag en nacht, van zomer en winter geven wel houvast, maar je hebt er bij lange na niet genoeg aan. Klok¬ken en kalenders, jubilea en rustdagen, pocketplanners en dienstroosters komen er aan te pas om de tijd in de greep te krijgen. Iedere minuut komt maar één keer langs en wie hem niet gebruikt is hem kwijt, als een geldstuk dat op straat in een putje rolt, voor altijd verloren.

We kijken vanmiddag terug en we kijken vooruit. 2008 is ook voor het dekenaat Amsterdam een druk jaar geweest. Gestaag bouwden wij verder aan de reorganisatie van ons bisdom, die werd ingezet met de brochure “Nieuwe Tijden, Nieuw Wegen van onze Haarlemse bisschop, Mgr.Dr.J.M.Punt. Stonden de eerste twee jaren in het teken van de reorganisatie zelf, het laatste jaar konden we als dekenaten wat meer de diepte in gaan. En zo hoort dat ook. Een reorganisatie staat altijd ten dienste van de inhoud. Dat is ons uiteindelijke doel. Zorgen dat ook in de toekomst het evangelie doorverteld blijft worden, van vader op dochter en van moeder op zoon.

De meeste aandacht van het dekenaal team ging uit naar de opbouw van de 14 regio’s van het dekenaat Amsterdam en de vormgeving van de missionaire opdracht van de kerk. Dit zijn processen van maatwerk, die in nauw overleg met het diocees, willen aansluiten op de ontwikkelingen binnen de regio’s zelf. De afgelopen jaren zijn hier nieuwe fundamenten voor gelegd die wij in 2009 verder willen uitbouwen. De stafmedewerkers zien hun taak bij de regio-opbouw vooral als stimulator en coach, om de parochies en regio’s te enthousiasmeren om zelf het proces ter plaatse voortvarend en gericht op maatwerk ter hand te nemen. Met uiteindelijk maar één doel: dat er nieuwe wegen worden gebaand, wegen waarlangs het evangelie tot ver na 2009 zal blijven klinken. En we voelen ons hierin gesteund door de woorden waarmee de bisschop zijn brochure afsluit. Het zijn de woorden van psalm 127: “Als de Heer het Huis niet bouwt, werken de bouwers tevergeefs”. In dit vertrouwen gaan we ook het nieuwe werkjaar tegemoet en hopen we elkaar te kunnen blijven inspireren en bemoedigen in ons werk en in onze samenwerking binnen alle geledingen.

Het dekenaat kent bijvoorbeeld een vergadering van regiovertegenwoordigers (RDA).
Wij hebben dat ervaren als een belangrijk platform. De regiovertegenwoordigers fungeren als een centraal aanspreekpunt binnen de regio, met name voor de collega-pastores.
In het proces van regiovorming zijn zij belangrijke sleutelfiguren, mede door het leggen van dwarsverbindingen tussen de regio’s.

Het dekenaat Amsterdam telt ook relatief veel migrantengemeenschappen. Voorheen maakten zij deel uit van de landelijke stichting Cura Migratorum. Die Stichting is opgeheven. In 2010 zullen deze gemeenschappen geïntegreerd moeten zijn binnen de Haarlemse Kerk. In verschillende parochies wordt hard aan deze integratie gewerkt. Zo is in 2008 de All Saints Church, waarin elke week honderden voornamelijk West-Afrikanen samenkomen, verhuisd van de van Ostadestraat naar de Admiraal de Ruijterweg, naar de kerk van de H.Franciscus van Assisi, beter bekend als “de Boom”.
Sinds 2008 is de verantwoordelijkheid voor de begeleiding van de migranten-gemeenschappen toegevoegd aan de taken van de stafmedewerker Regiovorming en kerkopbouw.

Een historische gebeurtenis op 25 juli was de overdracht in “Ons Lieve Heer op Solder” van de vijf kerkgebouwen in Amsterdam-Noord aan woningbouwcorporatie “Stadgenoot”. Met uitzondering van de Augustinuskerk aan de Nieuwendammerdijk zullen deze kerken op termijn verdwijnen. In 2008 zijn de Sacramentskerk en de Pastoor van Arskerk aan de eredienst onttrokken. In 2011 hopen we in het centrum van Amsterdam-Noord een nieuwe regionale kerk te realiseren. Ook in Almere zullen er twee nieuwe kerken worden gebouwd. En in IJburg worden nieuwe plannen ontwikkeld om ook daar kerkelijk present te zijn.

Op de dekenale commissie Pastor Pastorum na, zijn alle dekenale commissies bemenst en door de bisschop benoemd. In 2009 zal de aandacht vooral uitgaan naar het uitkristalliseren van de taakstelling van deze commissies, die niet zozeer vanuit een parochiële, maar vooral vanuit een regionale aanpak werken.

De dekenale commissie Regiovorming en kerkopbouw zal zich in 2009 vooral bezighouden met het visiteren van de regio’s en het begeleiden en coachen van diverse projecten binnen de regio’s.

De dekenale commissie Geloofsopbouw is gestart in januari 2008. Half juni zijn de leden door de bisschop benoemd. Elke commissielid heeft een aandachtsveld gekregen, waarbij we vooral zijn uitgegaan van reeds bestaande contacten.
De commissie houdt zich vooral bezig met catechetische ondersteuning in de regio’s, het adviseren inzake catechetische programma’s van pastores en werkgroepen, en het ontwikkelen van materiaal voor volwassenencatechese onder de werktitel “Kennismaken met katholiek geloven”. Dat laatste gebeurt op initiatief van de regio Amsterdam-Noord.
Een heel specifiek aanbod blijft de cursus “Op reis in het land van geloven”, bedoeld voor vrijwilligers in de parochies en regio’s, die op diverse plaatsen in het dekenaat gegeven wordt.
En op 17 januari zal, in samenwerking met het jongerenpastoraat, een impulsdag catechese georganiseerd worden waarbij ook de nieuwe website van Steen in de Vijver ten doop zal worden gehouden.

Het Jongerenwerk zal ook in 2009 de nadruk leggen op: ondersteuning van de regio’s, de landelijke actie DiaconAction en impulsdagen rond het jongerenwerk. In 2009 beginnen we ook met de voorbereiding van de Jongerendagen die in 2011 in Madrid zullen worden gehouden.

De dekenale commissie Diaconie zal in 2009 alle 14 regio’s bezoeken, waarbij de samenwerking op diaconaal terrein binnen een regio het voornaamste aandachtspunt vormt. Daarnaast zullen er op verschillende plaatsen binnen het dekenaat impulsavonden diaconie worden gehouden. Ook staat er weer een cursus gepland voor bestuursleden van de PCI’s (Parochiële Caritas Instellingen).

Al met al veel plannen voor 2009. Wij hopen vooral de regio’s te kunnen blijven enthousiasmeren en te helpen om zelf verder op weg te kunnen gaan.

Tenslotte mag ik u wijzen op de nieuwjaarsreceptie die het diocees a.s vrijdag na de Vespers in de Nicolaaskerk in het naastgelegen Barbizonhotel zal houden. Dan zal ook de naamsverandering van het diocees Haarlem worden geproclameerd. In dit jaar bestaat het bisdom 450 jaar. Bij die gelegenheid zal de naam van het bisdom het diocees Haarlem-Amsterdam zijn. Daarmee proberen we uitdrukking te geven aan het feit dat ons bisdom in Amsterdam vele Migrantenkerken telt en met deze naam nog uitdrukkelijker aansluiting wil zoeken bij de Wereldkerk.

Zo mogen wij het nieuwe jaar 2009 ingaan. Vol met plannen. Maar vooral wil ik u in het nieuwe jaar toewensen dat het goed met ieder van u mag gaan. We zijn geen engelen, geen goden, maar mensen met boeiende, ongekende kansen. Tenslotte mag ik u zeggen: ook in 2009 staat u nooit alleen. We zijn de eersten niet! Achter ons staat een grote rij van mensen die zoeken en hebben gevonden. Mensen die geloofden in trouw, in menselijke liefde, in de nieuwheid van het bestaan. Toen we klein waren hebben onze ouders ons op de arm genomen, ons een plaats gegeven in die boeiende geschiedenis van mensen die met vallen en opstaan op zoek zijn naar vrede, gerechtigheid en een schoon milieu. Ook in 2009 zal geen gat te groot zijn, geen ziekte te zwaar, geen frustratie te groot. Als we het maar aandurven om te blijven opkomen voor elkaars onvermogen. Als we maar iemand vinden die zijn arm om onze schouder legt en die wij zelf kunnen en mogen omarmen.

Zoals een wijze raad uit het verleden ook aan mensen van 2009 wil zeggen:

Laat oude twisten rusten; dat spaart u nieuw verdriet.
Dood oude kwade lusten en voed de nieuwe niet.

Waardeer uw oude vrienden, beproef de nieuwe goed.
Zorg voor uw oudgedienden, dat geeft de nieuwe moed.

Blijf niet bij het oude zweren, noch huldig het nieuwe blind.
Vergooi geen oude kleren, voordat gij nieuwe vindt.

Ontsluit geen oude wonden, dat geeft maar nieuwe smart.
Leg af uw oude zonden, nieuw zij uw geest, uw hart.

Gaf het oude jaar u zegen, vang het nieuwe dankbaar aan.
En liep ’t in ’t oude tegen, ’t Kan in het nieuwe beter gaan! (A.J.de Bul)

Of zoals de Heer tot Mozes sprak: “Zeg aan Aäron en zijn zonen, als gij de Israëlieten zegent, doe het dan met deze woorden: “Moge de Heer u zegenen en u behoeden! Moge de Heer de glans van zijn gelaat over u spreiden. Moge de Heer zijn gelaat naar u keren en u vrede schenken!

Pater Ambro Bakker s.m.a.
Deken van Amsterdam