folder2009voorzijde.jpg

Zondag 22 november 2015 - KRUIS OF MUNT

Christus Koning – B
Lezingen: Daniël 7:13-14 en Johannes 18:33b-37
 
Laatst zei iemand me: ‘Weet je wat het lievelingsspelletje van de meeste christenen is? Ze spelen graag 't spelletje kruis-of-munt. Het probleem is alleen dat ook veel christenen in theorie kiezen voor het kruis en in de praktijk voor de munt. Die uitspraak zit me danig dwars. Is het dan écht zo dat ook christenen wat al te gemakkelijk compromissen sluiten, als het gaat om het grote of kleine geld? ‘God-met-ons’ staat er op de zijkant van onze Nederlandse twee-euro-munt. ‘God met wie?’ denk ik dan. Maar in ieder geval is er één mens geweest die nooit geschipperd heeft tussen kruis of munt. Zijn kruisweg is spreekwoordelijk geworden. En waarom hebben zijn tegenstanders het op hem gemunt en kiezen zij voor ‘t kruis!
 
Het lijkt bijna ironisch - nu Jezus op het dieptepunt van zijn leven is aangekomen - over Hem te spreken als over een koning. Wat is er nu voor koninklijks aan een mens die zijn kruisweg gaat? Vanavond staan twee mensen lijnrecht tegenover elkaar: Pilatus en Jezus. Pilatus is de machtige heerser, gezeten op 'n Romeinse troon, omgeven door tienduizenden stoere militairen. Hij beschikt over leven en dood. Tegenover Hem staat Jezus. Hij is de geslagene, degene die de omhangen is met en spotmantel. Zijn handen zijn geboeid - teken van machteloosheid. Hij staat daar sjofel en pover gekleed tegenover de machtige Pontius Pilatus. Jezus tegenover Pilatus. Een confrontatie tussen écht gezag en ordinaire macht. Wie is er eigenlijk bang voor wie? Wie staat er eigenlijk terecht in het proces van de Staat contra Jezus van Nazareth?
 
Pontius Pilatus wast zijn handen in onschuld. Hij vraagt aan de spotkoning voor hem: ‘Ben jij koning?’ Hoe kwam Pilatus aan die vraag? Heeft iemand hem dat ingefluisterd? Of is hij onder de indruk geraakt van de Koninklijke houding van Jezus? Jezus geeft een afwijkend antwoord en zegt: ‘Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld’. Nou ja, dat ziet Pilatus ook wel. Hij begrijpt best dat die halve dwaas voor hem geen gevaar oplevert voor de staatsveiligheid. Twee mensen, twee werelden staan hier tegenover elkaar. De wereld van 't kruis tegenover de wereld van klinkklare munt. Jezus tegenover Pilatus. Wat kan de geschiedenis raar lopen. De naam van de machtige Pontius Pilatus wordt alleen nog maar genoemd in verband met Koning Christus. De troon van Pilatus is gevallen, die van de Romeinse keizer ook. Maar na twee duizend jaar komen er elke week nog honderden miljoenen mensen samen rond het verhaal van Christus Koning.
 
Jezus blijkt uit ander koningshout gesneden. Zijn intocht in Jeruzalem geschiedt niet hoog te paard. Zittend op de rug van een ezel verkondigt Hij: ‘mijn Koningschap is niet van deze wereld, is niet gebaseerd op macht en geweld, maar op dienstbaarheid’. Jezus kan Pilatus recht in de ogen kijken. Aan de handen geboeid, is Hij vrijer dan de stropop Pilatus. De werkelijke gevange zit tegenover Jezus op de troon. En zo blijft Jezus zichzelf tot zijn laatste snik.
 
Je mond durven open doen als het gaat om mensen zonder recht. Het is de weg van Jezus. Maar iedereen die deze weg bewandelt, ontdekt alk gauw dat die weg voert langs de Pilatussen en de Herodessen van de wereld. Het is Jezus niet om populariteit te doen. Hij houdt geen rekening met kijk- en luistercijfers. Zijn leven lijkt één fiasco! Bij zijn kruisdood staan er maar twee mensen aan de voet van het kruis: Maria en Johannes. Maar zij vormen het bescheiden begin van een menigte van miljarden mensen die in twintig eeuwen gekozen hebben voor Zijn levensweg. En voor alle duidelijkheid: als je kiest voor het kruis, dan wordt je koningsmantel een spotmantel en je koningskroon zal alleen maar doorns bevatten. Maar het is de enige manier om zijn Koninkrijk op deze wereld van de grond te krijgen. Volgende week begint de Advent. Dit weekend is het al duidelijk wie wij mogen verwachten: Geen man van zes miljoen, geen heerser, geen machthebber, maar nieuw - pasgeboren - leven, dat zijn hand zal steken in het nest van de adder!
 
Tweeduizend jaar lang zijn mensen Jezus op zijn weg gevolgd. En wat hebben wij er van gemaakt? Sommigen zouden willen dat de kerk wat meer vaart maakt. Ze willen dat we in de kerk meer gebruik gaan maken van de sneltrein. Maar is het niet toevallig dat de kerk wel vergeleken wordt met een schip, maar nooit met een trein? Ge-baan-de-wegen, automatische wissels, en slagbomen langs het traject, waardoor het overige verkeer van de route geweerd kan worden, zijn de kerk niet gegeven (al zijn er mensen die dat betreuren!) Voor diegenen die van probleemloos reizen houden is 't wellicht een zware dobber, maar varen veronderstelt niet alleen kennis van het schip en de stuurinrichting, maar ook kennis van water en wind. Stuurmanskunst betekent: stromingen benutten, klippen omzeilen en koers houden!
 
In de tweeduizend jaren die achter ons liggen heeft ‘het schip van de kerk’ veel averij opgelopen!. Sinds Jezus het roer in handen van mensen heeft gegeven zijn de botsingen niet van de lucht geweest. Maar het is en blijft wonderlijk dat mensen steeds weer op de brokstukken zich blijven verzamelen om opnieuw hun koers te bepalen. Er zit veel waars in 't oude Nederlandse spreekwoord: ‘God heeft ons geen kalme reis beloofd, maar wel een behouden thuiskomst.’ Waar wij oprecht blijven, blijkt de juiste balans, de juiste koers toch gevonden te worden.
 
Meer dan ooit zijn we ervan overtuigd dat we al onze zeilen moeten bijzetten om in de stormachtige ontwikkelingen van deze tijd onze koers te kunnen blijven bepalen om het Evangelie en de evangelische waarden ook door te kunnen geven aan toekomstige generaties! Steeds meer mogen wij elkaar vinden in datgene wat ons samenbindt: bezinning, vieren, acties en gebed. Misschien ‘langs ongebaande wegen’ zoals Huub Oosterhuis zegt ‘met iets in ons hoofd dat stroom en licht geeft’.
 
© Ambro Bakker s.m.a.
Deken van Amsterdam